Với quá nhiều danh tính khác nhau, chúng mình băn khoăn mãi nên giới thiệu về anh Thắng như thế nào. Trong phạm vi bài viết này, mời bạn gặp anh với tư cách “người sáng lập của Cộng Xưởng” – vườn ươm và không gian kết nối, sáng tạo dành cho con người yêu nghệ thuật.
Cộng Xưởng là một không gian mở, nơi bạn có thể thỏa sức phát triển, thử nghiệm và hiện thực hóa những ý tưởng của mình, mà không cần bận tâm đến chi phí.
Điểm khởi sinh – Nhu cầu hỗ trợ và kết nối những nghệ sĩ sáng tạo
Nghỉ hưu năm 2017, anh Thắng dừng hành trình du lịch và trở về Hà Nội. Anh muốn thành lập một ngôi làng nhỏ, nơi hội tụ những người nghệ sĩ – người bạn cùng ham chơi, ham khám phá. Dù tài năng và hết lòng với đam mê nghệ thuật, họ đều rất chật vật trong cuộc sống.
Từ đó, anh nhen nhóm ý tưởng về một nơi, xa hơn làng, có thể hỗ trợ những khoản chi phí gây khó nhất, như tiền nhà, tiền mặt bằng, tiền di chuyển.
Thôi thúc thứ hai cho việc thành lập Cộng Xưởng, là mong muốn kết nối những người sáng tạo để ươm mầm những sản phẩm hoàn thiện hơn. Những sản phẩm không chỉ thể hiện góc nhìn của người thiết kế, mà còn đáp ứng những nhu cầu đa dạng của thị trường.
“Ví dụ một người làm thiết kế cái cốc, nhưng không biết cốc đó bao nhiêu loại người dùng. Có ông thì nghệ sĩ, có ông thì thích uống bia, có ông chuyên bán trà đá. Mỗi người có một nhu cầu khác nhau. Anh thấy là khi sáng tạo một cái cốc ra thì nó cần đáp ứng tiêu chí của nhiều người hơn nữa, chứ ko chỉ từ một đầu.”
Đó chính là hai lý do anh Thắng muốn kết nối mọi người. Nhưng liệu có khả thi, khi số lượng người quá đông, và tiền mặt bằng sẽ là một gánh nặng khổng lồ?
Làng – Cách kết nối những nguồn lực sẵn có
Những băn khoăn đó thúc đẩy anh Thắng quan sát, phân tích và tư duy về cách kết nối những nguồn lực xã hội sẵn có.
Trong khi những “nghệ sĩ” trẻ dồi dào về ý tưởng, sức khoẻ, sức trẻ, thì họ thiếu tiềm lực về tài chính, bất động sản. Điều mà thế hệ khai phá (5x-6x-7x) nắm giữ rất nhiều sau chiến tranh. Bên cạnh đó, Nhà nước cũng đang sở hữu một nguồn lực lớn và có thể trở thành điểm giao kết nối hai thế hệ trên.
Vậy làm gì để tối ưu hoá lợi ích cho cả 3 nhóm, với những nguồn lực họ có?
Đó là lúc Làng ra đời, tụ họp những “nghệ sĩ” ở rất nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm cả thương mại, kinh tế, chính trị, ngoại giao, hội hoạ,…
Làng được khởi tạo ở số 34 Châu Long, một ngôi biệt thự cũ trên một con phố “chết” ngay sau đợt Covid. Xưởng, phòng lab, chỗ mọi người sinh hoạt – một mạng lưới sáng tạo dần được hình thành quanh ngôi “đình làng”, biến con phố từng ảm đạm trở nên sống động.
Dẫu vậy, anh vẫn trăn trở về cách mở rộng mạng lưới trên khắp các quận ở Hà Nội, muốn hành trình sáng tạo nghệ thuật và kết nối của các nghệ sĩ thoải mái, thuận tiện hơn.
“Anh muốn mỗi quận đều có một điểm. Tùy đặc tính của cái bất động sản đấy thì chúng ta sẽ xem đối tượng như thế nào, hình thức tham gia ra sao.”
Từ chuyện liên kết những nguồn lực bị lãng phí đến Cộng Xưởng
Cộng Xưởng là không gian sáng tạo liên ngành, nơi các nghệ sĩ từ nhiều lĩnh vực đa dạng có thể đến, giao thoa và kết nối.
Ban đầu, ngân sách xây dựng Cộng Xưởng được đóng góp bởi các thành viên của Làng. Ai có tiền góp tiền, ai có sức góp sức. Sự hội tụ của những nghệ sĩ của nhiều ngành nghề cũng giúp tối ưu hoá các nguồn lực sẵn có.
“Cái này ngoài thị trường giá tu sửa khoảng 700 triệu. Nhưng qua quá trình họp bàn và góp sức của anh em ở Làng, thì mình sửa nó chỉ mất khoảng 70-80 triệu thôi.
Hay những loại gỗ e đang thấy ở đây là gỗ thừa ở các xưởng, thì để biến nó thành những module trong đời sống thường ngày, những người có kinh nghiệm về kiến trúc thì gợi ý rằng tất cả gỗ nên được chia thành 3 loại: 3-3; 6-6; 9-9. Thì lúc đưa vào bất kỳ module nào thì cũng có thể làm được. Ví dụ, phòng của bác Dương Trung Quốc, dựa trên cách phân chia đó thì mọi người chỉ làm trong vòng mấy tiếng là xong.” – Anh Thắng chia sẻ.
Có lẽ vì vậy, không gian Cộng Xưởng được thiết kế theo mô hình mở và miễn phí, nơi bạn có thể thỏa sức phát triển, thử nghiệm và hiện thực hóa những ý tưởng của mình, mà không cần bận tâm đến chi phí.
Vườn ươm – không gian kết nối, sáng tạo dành cho nghệ sĩ
Ở Cộng Xưởng, không phân khu hay xé lẻ không gian mà tất cả mọi người đều làm việc chung với nhau. Xưởng được chia thành 3 khu chính với chức năng riêng.
Không gian tầng 1 cho phép những nhà sáng tạo, nghệ sĩ từ khắp nơi hội họp, làm quen, giao tiếp với nhau. Khi đã gặp những người muốn làm chung, những nghệ sĩ sẽ chuyển lên tầng 2 – Chợ đầu mối. Tầng 2 là nơi mọi người làm chung, và kết nối với những nghệ sĩ về tài chính, thương mại, pháp lý để giúp ý tưởng của mọi người có thể đi ra được đến công chúng và tạo ra nguồn tài chính.
Sau đó, các sản phẩm sẽ được chuyển đến một mặt tiền trên phố, hay anh Thắng gọi là phòng lab mẫu, giúp tất cả những sản phẩm của các nghệ sĩ tiếp cận với công chúng. Anh muốn biến không gian này thành một màn hình 45m, nơi trình chiếu tất cả những hoạt động trong quá trình sáng tạo cho mọi người đi trên phố. Anh tin rằng đây là một cách truyền thông thú vị, giúp giáo dục và định hướng thị trường.
“Anh muốn biến không gian đó như một cái màn hình rộng 45m, mọi người đi trên phố đều có thể thấy tất cả hoạt động trong đó, như một bộ phim đang diễn ra. Để mọi người cảm thấy hứng thú. Chỉ có cách đó mới giáo dục thị trường theo một cách nào đó.”
Định hướng tương lai – cùng chung sống và nuôi dưỡng cộng đồng
Xuyên suốt quá trình chia sẻ, anh Thắng giữ niềm tin vào dòng chảy tự nhiên, vào sức mạnh chung của sự kết nối, góp sức của cộng đồng cho tương lai của Cộng Xưởng, của Làng.
“Anh nghĩ khi Làng có thể làm 80% công việc mà Làng muốn làm, mà không cần phải cố thì có nghĩa là nó khoẻ.”
Góc nhìn này của anh Thắng là một góc nhìn chứa đựng nhiều tinh thần chung sống nhất mà mình từng nghe được. Khi làm Chung Sống, chúng mình thường nghĩ đến chuyện trao cái mình có, hỏi cái mình cần. Những nguồn lực mỗi người cứ thế từ dòng chảy riêng cuộn vào dòng chảy chung, bền bỉ và vững chãi.
Sắp tới đây, Chung Sống chúng mình mong có thể cùng anh Thắng, cùng Làng mở ra một bộ thoả ước chung sống để có thể tiếp tục nuôi dưỡng và nối dài những cộng đồng cùng làm, cùng sống, cùng kết nối, cùng sáng tạo.