Thu hoạch từ xưởng thực hành “Giao tiếp tài chính”. Chủ xưởng: Minh Nhật. Thu hoạch: Xuân Quỳnh.
Tiền nói lên nhiều điều về chính chúng ta, nhưng hãy ưu tiên con người trước khi nói đến con số.
Nói chuyện về tiền, thuyết sao cho thương? Minh Nhật mang tới Festival Chung Sống một không gian mời gọi chúng mình cùng trò chuyện, cùng sáng tỏ, thấu suốt, để tiền sống thuận với mình, mình sống thuận với tiền. Bằng cách nói về con người trước, con số sau. Làm sao để chúng mình có thể thoải mái hơn khi trò chuyện về tài chính trong gia đình, trong các mối quan hệ chung sống? Làm thế nào để mình chấp nhận rằng sẽ không có thoải mái hoàn toàn?
Nói chuyện về tiền sẽ phản ánh nhiều điều về bản thân
Mở đầu xưởng, mọi người chọn một đồ vật trong ảnh để nói về tiền.
- Có người chọn cây không có quả, tiền có thể xum xuê như một cái cây nhiều trái và cũng có thể là một cái cây không có quả, nó tùy thuộc vào cách mình chăm sóc nó.
- Người khác lại chọn một cái cây có quả vì thấy quả rụng, nghĩa là nếu có nguồn tiền vào thì cũng có nguồn tiền ra.
- Có người chia sẻ là tiền giống như nước, chúng có hình dáng khác nhau, chảy từ dạng này sang một dạng khác( sóng biển, ao, hồ, mưa,..).
Nói chuyện về tiền thì sẽ phản ánh nhiều điều về bản thân. Vì thế, một cách hay mà Nhật chia sẻ là khi bắt đầu bất kỳ một cuộc trò chuyện nào về tiền thì ta có thể bắt đầu bằng một đồ vật chẳng liên quan tới tiền vì thông qua đó, mình có thể tìm hiểu về những góc nhìn, quan điểm về tiền của mỗi người.
Một cặp đôi mới gặp nhau và đi ăn, không biết ai nên trả tiền thì có thể chơi cùng với nhau một trò chơi: hỏi nhau suy nghĩ thử coi hôm nay ai là người nên trả. Trò chơi này làm cho việc giao tiếp tài chính trở nên vui, thấy ai trả cũng được.
Giao tiếp tài chính cần đi từ con người đến con số
“Nếu tiền biến mất thì …?”
Đó có lẽ là câu hỏi khá khó để trả lời đối với bản thân mình vì nó hiện diện liên tục trong đời sống hằng ngày, thậm chí mình coi đó là điều hiển nhiên. Có người chọn về quê sống vì nghĩ hoàn cảnh này giống như đợt dịch Covid 19, việc được đáp ứng những nhu cầu cơ bản sẽ dễ dàng hơn khi có nhiều sự kết nối giữa người với người, có người lại tin rằng sẽ có cách khác để sử dụng làm công cụ trao đổi hay một thứ giống tiền sẽ xuất hiện theo như cách bạn ấy được học trong lý thuyết tiền tệ.
Một câu hỏi tương tự được đặt ra: “Giao tiếp, trao đổi với thế giới, xã hội sẽ ra sao khi không có tiền ?”
- “Có gì xài nấy”
- “Em nghĩ mọi thứ sẽ hơi lộm cộm ở đoạn đầu vì mọi người đã quen với việc sử dụng tiền rồi và ngày nay niềm tin của mọi người được đặt câu hỏi nhiều hơn bởi sự lọc lừa cũng tăng lên – thay vì mất công chờ xe, xin xe đi quá giang thì có thể bỏ ra một số tiền để tới điểm đến trong thời gian ngắn”.
- Cuối cùng một câu trả lời được đưa ra đồng thời dẫn đến chủ đề tiếp theo của xưởng: “Phải cân đo đong đếm đến nhiều yếu tố khác nữa (Việc bỏ qua nó sẽ làm cho việc quyết định được cân nhắc dài và lâu hơn) → Nhưng chưa chắc phải là chuyện xấu vì có những chuyện mình chỉ nghĩ đến việc dừng lại và không đi tiếp nữa thì một khi mà không có tiền thì phải đi đến một sự đồng thuận sâu hơn và bàn bạc kỹ hơn”.
Tổng kết lại, khi mà chúng ta không có tiền thì chúng ta sẽ bàn bạc về những vấn đề trừu tượng hơn, sâu hơn nhưng khi có tiền chúng ta lại không bàn về những vấn đề đó? Thực chất khi chúng ta nói về tiền là nói về điều gì? Bỏ qua từ tài chính thì còn nhắc tới nó (tiền) nữa không?
Tiền là một biểu tượng giao tiếp hơn là chính nó
“Nói về tiền là nói về …”
- … tự do tài chính
- … mình tin nhau tới đâu
- … giá trị và lợi ích
- … cảm giác an toàn
- …
Ta lại tự hỏi tiếp: “Vì sao nói về điều khác nhưng lấy tiền làm đối tượng?” – Chúng ta đang không thực sự nói về tiền, chúng ta nói về nhiều thứ nhưng lại đem tiền ra nói trước rồi sau đó chúng ta cãi nhau vì tiền, rồi đổ thừa cho đồng tiền
Các xung đột xảy ra do ta không nói tới đối tượng chính mà ta lấy tiền làm đối tượng. Hãy bàn tới đối tượng chính trước rồi sau đó hãy nói về tiền để giúp quá trình truyền đạt và truyền thông trở nên dễ hơn.
Mô hình Pentagon & AACC trong giao tiếp tài chính
Mô hình AACC:
Awareness (Mình thấy những gì xảy ra : cảm xúc, suy nghĩ, lời nói,..)
→ Acceptance (Sẵn sàng đón nhận điều đó)
→ Clarity ( Sự rõ ràng ở cả ba thì: quá khứ, hiện tại, tương lai)
→ Choices (Hành động cuối cùng mà ta làm : thêm bớt bỏ, làm nhiều/ít hơn, duy trì).
Khi bắt đầu thì ta nên đặt câu hỏi: “Mình làm gì để có thể nâng cao ý thức của mình trong mọi tình huống và dần dần đón nhận mọi thứ đến với mình?”
Thường thì khi làm rõ được Awareness và Acceptance thì mọi thứ sau sẽ tự xuất hiện và không cần phải làm gì nhiều. Đồng thời, Awareness và Acceptance sẽ luôn vận động và hiện diện ở mọi giai đoạn.
Câu chuyện lượm lặt từ các xưởng viên
Về câu hỏi “Giao tiếp, trao đổi với thế giới, xã hội sẽ ra sao khi không có tiền ?”, em nghĩ mọi thứ sẽ hơi lộm cộm ở đoạn đầu vì mọi người đã quen với việc sử dụng tiền rồi và ngày nay niềm tin của mọi người được đặt câu hỏi nhiều hơn bởi sự lọc lừa cũng tăng lên – thay vì mất công chờ xe, xin xe đi quá giang thì có thể bỏ ra một số tiền để tới điểm đến trong thời gian ngắn”.
Nếu chỉ nói về sự giao tiếp thì ta phải cân đo đong đếm đến nhiều yếu tố khác nữa (Việc bỏ qua nó sẽ làm cho việc quyết định được cân nhắc dài và lâu hơn) → Nhưng chưa chắc phải là chuyện xấu vì có những chuyện mình chưa nhìn thấy, chỉ nghĩ đến việc dừng lại và không đi tiếp nữa thì một khi mà không có tiền thì phải đi đến một sự đồng thuận sâu hơn và bàn bạc kỹ hơn.
Đôi câu hỏi mang theo từ xưởng
- Chuyện gì sẽ xảy ra khi tiền biến mất?
- Tiền thực chất là gì? Khi mà chúng ta không có tiền thì chúng ta sẽ bàn bạc về những vấn đề trừu tượng hơn, sâu hơn nhưng khi có tiền chúng ta lại không bàn về những vấn đề đó?
Mời bạn xem lại video recording từ xưởng tại đây
Về chủ xưởng
Minh Nhật thực hành Giáo dục Tài chính từ 2017. Anh tự nghiên cứu và sáng tạo các mô hình và phương pháp như:
🌱 Tạo ra bộ tiêu chuẩn An tâm Tài chính dành cho người lớn đầu tiên tại Việt Nam
🌱 Tạo ra mô hình tài chính cá nhân Pentagon
🌱 Khám phá 2 nguyên tắc Tài chính Cá nhân nền tảng RÕ CHI – ĐA THU
🌱 Phát triển ứng dụng mô hình An tâm Tài chính của CFPB (Hoa Kỳ)
Cùng với đó, anh đã có bề dày kinh nghiệm thực hành và giáo dục tài chính, anh cũng đã phát triển và điều phối các chương trình Giáo dục Tài chính dành cho người lớn với nhiều công ty, tổ chức, trường học như Manulife Việt Nam, IBM, Shopee,… Với anh Nhật: “Khi nắm rõ và quản lý được khoản thu chi, mình biết rất rõ mình đang sống vì điều gì, những gì là ưu tiên nhất trong cuộc sống. Mình cũng biết được mình cần tối thiểu chi phí bao nhiêu cho mỗi tháng, điều này hỗ trợ nhiều trong việc đưa ra các quyết định”